Zeilteam Enigma

Het was deze winter altijd wat met het weer tijdens de goofies. In chronologische volgorde: amper wind, geen wind en uiteindelijk afgeblazenoen er toch wat wind kwam, veel wind, veel wind, dichtgevroren haven en dus afgelast, nogal weinig wind en dan voor de laatste goofies...Eindelijk 'perfecte' wind! Nu ja perfect wind, dat is voor iedereen anders(hangt vooral af van wanneer je boot goed presteert). Wij houden alleszins van een windje van zo rond de 16 knopen(het mag ook wat meer zijn), omdat de boot dan echt goed en hoog aan de wind begint te lopen. We dachten dan ook op onze wenken bediend te worden bij de laatste goofies van ons intussen 4e goofiesseizoen('tempus fugit', voor zij die ooit wat uren latijn hebben doorstaan). De vakantie was helaas een spelbreker op vlak van bemanning: een team van 6 man sterk verscheen die ochtend in Colijnsplaat, en dat is toch wat weinig gewicht voor ons. We besloten eindelijk eens heel dicht op de startlijn te gaan varen, om een goede start in liefst vrije wind te kunnen maken. Er werd gestart naar het westen bij een windje uit NNO. Helaas was onze inschatting van de startlijn blijkbaar een beetje fout, want onze start was zo geweldig...dat we eigenlijk te vroeg waren. Het duurde even voor we dit doorhadden en nog wat langer voor we zonder anderen te hinderen konden terugdraaien om nu reglementair te starten. Achteraf bekeken was het wel heel duidelijk dat we te vroeg waren, aangezien we  meteen een aantal bootlengtes voor lagen op alle anderen en dus ook op boten die hun start meestal perfect timen. Blijkbaar hebben we ons op een fout punt gefixeerd, het feit dat we met wat weinig aan boord waren zal er ook wel niet aan verholpen hebben. Alleszins een geweldig beeld om de hele vloot achter je te hebben, maar het heeft dus niet mogen zijn.. In de toekomst komt het er misschien wel eens van op reglementaire wijze....Terug naar de wedstrijd nu: we bleken niet de enige die te vroeg waren, maar wij hadden het wel pas als allerlaatste door, dus tegen dat we herstartten hadden we ongeveer 5 minuten verloren, en lagen we helemaal, maar dan ook helemaal achteraan. Toestanden à là seizoen nummer 1 dus. We besloten er maar het beste van te maken en begonnen aan onze inhaalrace. Na het ronden van een boei in de Schaar van Colijnsplaat ging het naar de Zeelandbrug. In het kruisrak langs de Zeelandbrug haalden we de eerste boot alweer in, dus het zag er naar uit dat we niet allerlaatste zouden eindigen. Vervolgens was er een uitstapje naar de Hammen, waarin op de terugweg de spi omhoog kon. Op één of andere manier zijn we er dan in geslaagd om de spi vast te krijgen tussen spiboomophouder en mast. Na even staan kijken toch maar iemand de mast in en zo was het probleem eigenlijk best snel verholpen.

In het roompot vaarwater volgden dan nog wat lusjes, waaronder een min of meer perfect windward/leeward baan. Daar haalden we nog een aantal boten in, voornamelijk omdat wij wel de spi trokken ook voor de relatief korte stukken. In de aandewindse stukken viel het gebrek aan gewicht echt op in de toegenomen wind. Het 'rondje plaat voor gevorderden' werd vervolgd richting splitsingston schaar van Colijnsplaat/Roompot, waarna de lange terugkeer richting boeitje aan zeelandbrug en vervolgens de finish volgde.

Uiteindelijk eindigden we nog 16e op 25 boten. Gezien onze valse start en bijhorend tijdverlies viel dat nog best goed mee. Met voldoende bemanning hadden we waarschijnlijk nog wat beter kunnen doen. Het werd alweer duidelijk hoeveel tijd gewonnen kan worden met in vrije wind zeilen(wat we ongeveer de hele wedstrijd hebben kunnen doen). Over het hele seizoen gezien zijn een aantal punten erop vooruit gegaan, een aantal andere zaken zijn er helaas wat op achteruit gegaan. Het was alleszins een leuker winterseizoen dan het vorige, vooral omdat er niet voortdurend wisselende bemanning aan boord was. Naar volgend seizoen toe gaan we toch proberen nog meer vaste bemanning te hebben, gemiddeld 7 man is toch wat weinig, vooral dan op vlak van gewicht. We weten dus waar we kunnen verbeteren, een aantal aanpassingen zullen sowieso gebeuren aan de boot en we hebben ook het plan om volgend seizoen eens deftig te trainen. De verdere wedstrijdkalender is heel vaag momenteel, maar komende winter zijn wij zeker weer van de partij in Colijnsplaat!

Van verschillende mensen heb ik de laatste tijd de vraag gekregen wat net goede boeken zijn om wat bij te leren over zeilen. Afhankelijk van wat je net zoekt zijn er vele antwoorden mogelijk. Ik heb dan maar een overzichtje gemaakt van wat we thuis zelf zoal in onze boekenkast hebben staan.
Boeken met een '*' erachter vind ik zelf absolute aanraders. Verdere suggesties zijn uiteraard altijd welkom!

Zeilen algemeen

Het boek van Cunliffe legt heel goed uit hoe je deftig zeilt met eenboot op zee(niet per se wedstrijdjacht). Niet het meest moderne boek maardaardoor wel de nadruk op goed zeemanschap eerder dan een hoop gedoe over denieuwste elektronische speeltjes. De volgende drie boeken zijn een goede basisom de belangrijkste begrippen te leren, nadruk ligt wel eerder op open boten.

•        The Complete Yachtmaster, Tom Cunliffe*

•        Zwaar Weer zeilen, Peter Bruce*

•        Zo moet u zeilen, Nicholas Dent

•        Zeilen van beginner tot gevorderde, Karel Heijnenen Peter Tolsma

•        Helming and yacht handling, Stuart Quarrie

•        Zeilen, auteur onbekend

•        Praktisch handboek voor de zeiler, Jeremy Evans

•        Zeilen met jachten, Dave Cox

Wedstrijdzeilen algemeen

Het eerste boek is het perfecte boek om zowat alles te weten te komenwat je moet weten om vlot mee te draaien op een wedstrijdboot. Alle manoeuvresworden zeer goed uitgelegd(inclusief foto's). Ook de interactie tussenverschillende bemanningsleden wordt verduidelijkt. Prima hoofstuk over zeiltrimook. Het boek van McKeag legt per manoeuvre uit wat de bemanning net moet doen.Een beetje gedateerd, maar kan het één en ander verduidelijken. “WinningRaces”, “Racing Skipper” en”Gary Jobson's Championship Sailing” leggen vooralde nadruk op de praktische organisatie van een wedstrijdteam/campagne en gaanna waar de mogelijke verbeteringen zitten. In de boeken komt ook steeds hettopic 'training' aan bod. Het boek van Saltonstall gaat specifiek in opvoorbereiding en training, en is een van de weinige boeken dat ook aandachtheeft voor fysieke voorbereiding. Hier wordt ook een methode aangebracht om deeigen prestatie te analyseren en zo zelf de zwakke punten te vinden. Het laatsteboek geeft een hele hoop heel praktische tips naar het wedstrijdzeilen toe,gaande van navigatie tot zeiltrim.

•        The Offshore Race Crew's Manual, Stuart Quarrie*

•        Racing Crew, Malcolm McKeag

•        Winning Races, John Heyes*

•        Racing Skipper, Mike Golding*

•        Race Training, Jim Saltonstall*

•        Gary Jobson's Championship Sailing, Gary Jobson*

•        Quarrie on Racing, Stuart Quarrie

Zeiltrim

Het boek van North U is zowat het standaardwerk in deze categorie en isook heel overzichtelijk en helder geschreven, met duidelijke figuren. Iederetrimmer zou dit boek eigenlijk gelezen moeten hebben. De twee boeken van FelixMarks zijn heel praktisch georiënteerd naar voorzeiltrim respectievelijkgrootzeiltrim, met duidelijk foto's. Het zijn ook twee heel dunne boekjes, dusideaal voor mensen met 'weinig tijd'. Het boek van Chéret(in het Frans) isprima onderbouwd en geeft heel wat achtergrondinformatie, bijvoorbeeld oververschillende vormen van spinnakers. Eigenlijk het beste boek over zeiltrim datik al ben tegengekomen, maar niet geschikt als eerste boek over zeiltrim(wantruim 400blz dik en dus nogal diepgaand). Wel ideaal voor mensen die nog (veel)meer van zeiltrim willen begrijpen. Het Frans in het boek is heel begrijpelijk,dus dat mag niet afschrikken. De laatste drie boeken zijn ok als basiswerk,maar op een aantal punten zijn ze nogal verwarrend of op zijn minst vaag. Maardat wil natuurlijk niet zeggen dat ze kunnen helpen om bepaalde dingen beter tebegrijpen.

•        North U Racing Trim, Bill Gladstone*

•        Les Voiles, Bertrand Chéret*

•        Mainsail Trimming, Felix Marks*

•        Jib Trimming: an illustratd guide, Felix Marks*

•        Sail Trim: theory&practice, Peter Hahne

•        Spinnakerzeilen, Bent Aarre

•        Het beter getrimde tuig, Peter Schweer

Meteo

Het boek van Karnetzki beschrijft het ontstaan van de belangrijksteweerfenomenen en heeft ook een aantal praktische hoofdstukken, om op basis vanwaarnemingen tot een enigszins betrouwbare weersvoorspelling te komen. Er isook aandacht voor een aantal typische lokale weerseffecten. Het tweede boekgaat gedetailleerd in op lokale weerseffecten en ook de effecten van stroming,en hoe ermee om te gaan(lees: er voordeel uit te halen). Het derde boek iseerder gericht op offshore zeilen, maar gaat ook uitgebreid in op deontwikkeling van weerfenomenen en is dus algemeen heel nuttig. Beide boeken inhet Frans zijn echte kleppers(rond de 400blz.) maar echt wel goede boeken.

•        Het weer van morgen, Dieter Karnetzki*

•        Méteo Locale: croisière et régate, Jean-YvesBernot*

•        Météo & Stratégie: croisière et course aularge, Jean-Yves Bernot*

Navigatie/Tactiek

Het eerste boek is eigenlijk het perfecte basiswerk voor de elkenavigator, met heel praktische info voor op het water. Heel duidelijkgeoriënteerd richting zeilen op stromend water. Het boek gaat niet uit van delaatste nieuwe elektronica,  wat hetalleen maar beter maakt. Alle belangrijke begrippen en effecten komen aan boden er is ook heel wat aandacht voor het inschatten van tactische problemen. Hettweede boek is veel moderner en vooral gericht op tactiek en strategie, amperop navigatie. Ook heel duidelijk, met onder meer een zeer goede beschrijvingvan de regels van het wedstrijdzeilen. Zeer goede figuren ook in dit boek. Delaatste twee boeken gaan over algemene navigatie op zee, niet specifiek voorwedstrijdzeilen.

•        Navigation, Strategy & Tactics, StuartQuarrie*

•        North U Performance Racing Tactics, BillGladstone*

•        Book of Navigation Tim Bartlett

•        Kustnavigatie, Toni Rietveld en Adelbert VanGroeningen

Technisch/onderhoud

Het eerste boek gaat extreem diep in op aero-enhydrodynamica van zeiljachten. Enige kennis van wiskunde is wel aangeraden.Niet meteen van praktisch nut voor het zeilen, maar wel zeer geschikt om meerinzicht te krijgen op alle mogelijke invloeden die inwerken op een zeilboot.Geeft ook duidelijk aan welke zaken de grootste invloed hebben, en welke veelminder. Het boek van Nicholson staat vol met ideeën voor mogelijkeverbeteringen aan boord op vlak van zeilen, huiken, zeilzakken etc. Het laatsteboek beschrijft op basis niveau een aantal technische componenten aan boord enprobeert een basishandleiding te zijn voor zowat alles wat je aan boord kantegenkomen.

•        Aero-hydrodynamics and the Performance of SailingYachts: The Science Behind           Sailing Yachts and Their Design, FabioFossati*

•        Zeilvoering: praktische tips voor toer-enwedstrijdzeilers, Ian Nicholson

•        Zeilen, uw praktische gids aan boord, ThomasSchwarzmeier

Na de goofies van december begon de examenkoorts weer voor de meesten van ons, dus is het er niet meer van gekomen sindsdien om nog wat te schrijven voor de blog(helaas). De Goofies van februari moesten helaas afgelast worden omdat de havendichtgevroren was, maar eigenlijk kwam ons dat niet al te slecht uit aangezien zowat de helft van de bemanning ergens anders moest zijn die dag. Een echte training was er ook al niet van gekomen, dus was het echt wel uitkijken naar de Goofies van maart. Het winterseizoen werd tot dan toe gekenmerkt door ofwel extreem weinig wind, ofwel extreem veel wind. Nu houden wij (en de boot) wel van een stevig windje met liefst ook nog wat korte golven, maar de weersvoorspelling van eindelijk eens een normaal 'matig' windje stemde ons heel optimistisch. Onderweg naar Colijnsplaat bleek het eerst nog wat nevelig te zijn, maar in Colijnsplaat was er toch een briesje dat het beste deed vermoeden. Daarbij kwam nog dat het een aangename +10°C was, zodat iedereen er extra veel zin in had. Voor de gelegenheid had Jan zijn vriendin Marie meegebracht en gecombineerd met de vaste bemanning, verminderd met de eigenaar(die vakantie in Gran Canaria verkoos boven zeilen) leverde dat een bemanning op van een mooie 8 man. Aangezien het er toch redelijk licht weer uitzag hebben we de boot 's ochtends nog zo leeg mogelijk gemaakt. Dilemma van de ochtend was of we de grootste genua(150%) of de wat kleinere(135%- een stukje sinds het achterlijk bijgesneden is) zouden gebruiken. In de haven van Colijns leek er tegen het tijdstip van de briefing toch weer wat meer wind te staan, dus werd gekozen voor de 135%. Om dezelfde reden werd ook voor de standaardsetup voor de spischoten gekozen en werden de lichtweerschoten weer opgeruimd. De navigator had als vernieuwing zijn laptop meegebracht, zodat de baan snel ingegeven kon worden en alle koersen meteen afgelezen. Het bleek eens wat anders dan aan iedere boei te moeten gokken wat de nieuwe koers zou zijn. De wind stond uit ZW tot ZZW en gecombineerd met een start naar het Oosten gaf dit al meteen de mogelijkheid om onder spinaker te starten. Voor een keer hadden we ons niet laten vangen en lagen we vlak bij de startlijn op het moment van de start, waar iedereen nogal enthousiast aan het oploeven was. Op het moment van de start zelf was onze positie best goed, maar jammer genoeg ging de spi niet helemaal vlot omhoog. Daardoor begon een aantal boten ons in te halen en kwamen er vooral een aantal aan loef ons voorbij, wat onze snelheid natuurlijk niet ten goede kwam. Het parcours leidde ons langs de overloop van Zierikzee, waar de wind al snel afnam. We gingen veel te dicht naar de Zeelandbrug toe en verloren heel wat snelheid door de windluwte. Volgende keer toch maar onthouden dat ook een brug een enorme windschaduw kan hebben. Daar verloren we de aansluiting met de koplopers en we zagen de achtervolgende groep ook weer snel naderen(vooral diegenen die zo slim waren weg te blijven van de brug). Het gijpen met de spinaker verliep ook niet al te vlot, maar eenmaal in het Roompot vaarwater konden we toch weer wat inlopen op de boten voor ons door wat hoger te varen met de spinaker en dus af te kruisen. Zo zeilden we rond een troep boten die recht richting volgende boei vaarden, maar wel zo goed als stillagen(toch iets waarin we niet al te slecht zijn). Er volgde een kruisrak waarin de snelheid wel ok was maar we toch wat hoogte misten in vergelijking met andere boten. Vervolgens een bijdewinds rak waarin nog maar eens duidelijk werd hoe nuttig het is om het schootpunt naar de voetrail te verplaatsen op koersen met een knik in de schoten.

Er volgde in het Roompotvaarwater nog een kruisrak, reachrak, reachrak onder spi en een nieuw kruisrak. Daarin bleek nogmaals dat de manoeuvres onder spi weer een beetje vastgeroest waren, maar we wonnen of verloren zo goed als niets in dat stuk van het parcours. In de schaar van Colijnsplaat stond dan nog een lang reachrak gepland richting Zeelandbrug. We kozen ervoor om eerst wat scherper te varen om dan later de spi te kunnen trekken. Voor ons zagen we een aantal boten uit het roer lopen, maar we besloten om er toch voor te gaan en met wat gewicht op de juiste plaats bleek het net doenbaar om onder spi helemaal tot aan de Zeelandbrug te varen. Iedereen genoot duidelijk van de snelheid van de boot en het feit dat we de boot ook echt onder controle hadden. In gelijkaardige omstandigheden was dat een jaar geleden wel anders geweest. Na een spidrop aan de Zeelandbrug volgde het obligate korte rakje richting finish. De KForce finishte seconden voor ons en bleek dezelfde rating te hebben, dus stonden we ook gecorrigeerd net achter hen. We eindigden 19e op 27 gestarte boten, wat natuurlijk niet geweldig is. Positief is wel dat boven ons alles weer relatief dicht bij elkaar stond en dat we met een beetje sneller varen dus heel wat plaatsen kunnen winnen. Al heel het seizoen is dat een beetje het verhaal en dat is zeker positief, aangezien we in de voorbije seizoenen vaak echt enorm achterlagen op pakweg plaats 7-10. Vooral als we bedenken dat we enorm hebben zitten knoeien met de spi, moet het zijn dat we op een aantal vlakken toch stappen vooruit hebben gezet aangezien we nog redelijk wat boten achter ons hebben weten te houden. Samengevat hadden we een pracht van een dag, het resultaat was misschien niet super maar de sfeer aan boord was dat wel(en dat is toch nog altijd het belangrijkste). We ontdekten dat er een zeiltalent schuilt in Marie en dat ons nieuwe grootzeil er toch echt wel goed uitziet(eindelijk eens zonder reef kunnen gebruiken!)

Het winterseizoen zit er weer bijna op,  tijd om al eens terug te kijken op de wedstrijden tot nu toe. Dit seizoen lijken we de boot steeds beter onder controle te hebben, we varen nu met zo weinig mogelijk helling en proberen altijd te snelheid te verkiezen boven hoogte in het kruisrak. De snelheid is merkelijk beter dan vorig seizoen en dat heeft vermoedelijk veel te maken met het feit dat de boot eindelijk min of meer leeg is. Ook het feit dat de mast nu wat getrimd is zal wel meespelen. Een aantal kleine ingrepen blijken ook echt veel te helpen. Een snatchblok zorgt ervoor dat het schootpunt van de genua naar buiten toe kan wanneer er met een knik in de schoten gevaren wordt en de barberhaulers zorgen ervoor dat de spinaker veel beter getrimd kan worden op uiteenlopende koersen. Het valt op hoe belangrijk een goede start is, meestal zijn de koplopers in de wedstrijd al weg van aan de eerste boei(en ziet niemand ze meer terug). In onze starts kunnen we zeker nog meer consistentie brengen, vooral dan het wegraken van de startlijn met goede snelheid(en liefst ook vrije wind). De grootste moeilijkheden hebben we nog met variërende omstandighende, bijvoorbeeld wanneer de wind plots helemaal wegvalt of net sterk toeneemt. Te vaak blijven we dan met dezelfde trim doorzeilen, zodat de achtervolgers dan plots heel snel dichterbij komen. Maar goed we mogen niet vergeten dat onze ervaring relatief beperkt is en we dus nog veel te leren hebben. Zolang we zelf weten waar we nog kunnen verbeteren is er nog veel ruimte voor verbetering(en die is er zeker!).

We kijken alvast uit naar de goofies van april!

Zoals voorspeld bleek er in de dagen voor de goofies van december heel wat wind te staan. Even leek het er zelfs op dat er te veel wind zou zijn, maar de laatste voorspelling gaven aan dat het zeker doenbaar zou moeten zijn tijdens de wedstrijd zelf. Zaterdagochtend stonden er nog stevige pieken van meer dan 40 knopen, tegen de start was de wind afgezwakt tot een stevige 6 beaufort, met nu en dan forse pieken(sommigen hebben 38 knopen gemeten). We kregen een prachtige baan voorgeschoteld met een kruisrak tot bijna aan de Roompot, vervolgens een downwind stuk tot voor Colijnsplaat, een nieuw kruisrakje een stukje terug naar het westen, terug downwind richting zeelandbrug om dan terug kort op te kruisen richting finish.
Vooral omdat er forse rukwinden waren kozen we ervoor om met 1 reef in het grootzeil te starten. De meeste boten in onze klasse opteerden hiervoor en althans voor ons was dit de beste optie. Onze start was relatief goed, we startten vlak bij de boei omdat daar de meeste stroming stond(in de juiste richting), helaas wel pas 30s na de start over de lijn gegaan. Bijna meteen hadden we vrije wind dus het kruisrak en mede dankzij de stroming kwamen we wat dichter bij de koplopers.
In het downwind rak besloten we de spi niet te hijsen omdat er meer en meer wind stond naarmate we dichter bij de Roompot kwamen. We kregen gelijk toen we de ene na de andere boot uit het roer zagen lopen onder spi. Om wat meer snelheid te maken besloten we wel de fok te ruilen voor een genua en deze aan loef te varen(vlinderen dus voor de kenners). Toen we de fok terug wilden hijsen voor het volgende kruisrak, bleek de lufftape te scheuren. Gedwongen gingen we het kruisrak dus varen met onze genua, die eigenlijk wat te groot is voor de stevige wind van vorig weekend. De schootposities waren ook niet voorzien op aan de wind varen, dus meteen na het ronden van de boei moesten we wat minder scherp varen tot dit opgelost was. Hier hebben we zeker een aantal plaatsen verloren. Een Bakboord/Stuurboord incident(wij over bakboord) met de Ulysses zorgde ervoor dat we plots overstag moesten om aanvaring te vermijden. Hierdoor lagen we ongeveer stil en moesten we nog eens extra overstag. De mensen van de Ulysses waren wel zo sportief zich achteraf uitgebreid te komen verontschuldigen, het had natuurlijk nog mooier geweest hadden ze ook een strafrondje gedaan. In het laatste rak naar de finish was de wind al flink afgenomen en was de genua eigenlijk ideaal. Na het zeilen bleek het grootzeil serieuze scheuren te vertonen dus dat kon samen met de fok met gescheurde lufftape mee met de zeilmaker richting Antwerpen. Al bij al was het een goede wedstrijd, de bootsnelheid is aanzienlijk verbeterd ten opzichte van vorige seizoenen en we eindigden 14e op 22 deelnemers. 3 seconden sneller en we stonden een plaatsje hoger, dus gezien de incidenten onderweg was de 13e plaats zeker verdiend geweest. Twee dagen na de wedstrijd hebben we van de zeilmaker te horen gekregen dat het niet echt de moeite meer was ons oude grootzeil te herstellen(dat toch al ver uitgezeild was), dus hebben we intussen een nieuw, volledig eenheidsklasse-legaal, grootzeil besteld bij North Sails. Met wat geluk wordt het volgende zaterdagochtend net voor de Kerstrace geleverd, zodat we het meteen kunnen testen!

Voor de liefhebbers: de tussenstand van de Goofies heb ik aangepast rekening houdend met de laatste resultaten(zie pagina Tussenstand Goofies).